Od kiedy są rozwody w Polsce?
27 mins read

Od kiedy są rozwody w Polsce?

Pytanie o to, od kiedy są rozwody w Polsce, przenosi nas w głąb historii polskiego prawa rodzinnego, ukazując ewolucję podejścia do instytucji małżeństwa i jego rozwiązywania. Zanim rozwody stały się powszechnie dostępne, proces ten był ściśle powiązany z systemem prawnym panującym w poszczególnych okresach historycznych. W czasach przedrozbiorowych, prawo zwyczajowe oraz wpływ prawa kanonicznego miały znaczący wpływ na możliwość ustania związku małżeńskiego. Kościół katolicki, będący wówczas dominującą instytucją religijną, traktował małżeństwo jako sakrament nierozerwalny, co w praktyce mocno ograniczało możliwość jego rozwiązania. Dopiero wraz z rozwojem państwowości i zmieniającymi się prądami społecznymi, zaczęto wprowadzać bardziej świeckie regulacje prawne dotyczące małżeństwa i jego rozpadu.

Ważnym punktem zwrotnym było wprowadzenie kodeksów cywilnych w okresie zaborów, które zaczęły regulować tę kwestię w sposób bardziej zinstytucjonalizowany. Choć dostęp do rozwodów był nadal ograniczony i często wymagał udowodnienia winy jednej ze stron, stanowiło to krok w kierunku liberalizacji prawa. Wprowadzenie rozwodów do polskiego systemu prawnego nie było jednorazowym aktem, lecz procesem stopniowych zmian, odzwierciedlających zmieniające się poglądy społeczne na temat wolności jednostki i praw przysługujących małżonkom. Zrozumienie tych historycznych korzeni jest kluczowe dla pełnego pojmowania obecnego stanu prawnego i jego kontekstu.

Analizując przeszłość, dostrzegamy, jak złożona była droga do ukształtowania dzisiejszych przepisów dotyczących ustania małżeństwa. Od ścisłych ograniczeń narzucanych przez prawo religijne, po stopniowe wprowadzanie instytucji rozwodowej w ramach świeckiego ustawodawstwa, każdy etap pozostawił swój ślad. Pozwala to lepiej zrozumieć, dlaczego pewne aspekty procedury rozwodowej są takie, jakie są, i jakie wartości stały u ich podstaw.

Rozwody w Polsce w okresie międzywojennym i ich prawne konsekwencje

Okres międzywojenny stanowił dla Polski czas intensywnych prac nad kodyfikacją prawa cywilnego, w tym również przepisów dotyczących prawa rodzinnego. Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, państwo polskie musiało ujednolicić przepisy, które obowiązywały na terenach objętych różnymi zaborami. W 1923 roku weszła w życie ustawa Prawo małżeńskie, która wprowadziła jednolite zasady dotyczące zawierania i rozwiązywania małżeństw na terenie całego kraju. Był to kluczowy moment, który ukształtował podstawy instytucji rozwodu w nowoczesnym polskim prawie.

Prawo małżeńskie z 1923 roku dopuszczało możliwość orzeczenia rozwodu, jednakże pod ściśle określonymi warunkami. Podstawową przesłanką było udowodnienie winy jednego z małżonków. Przepisy te wymieniały konkretne powody, takie jak cudzołóstwo, znęcanie się nad współmałżonkiem, czy też długotrwałe opuszczenie rodziny. Sąd po przeprowadzeniu postępowania dowodowego mógł orzec rozwód, jeśli stwierdził, że wina jednego z małżonków doprowadziła do zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego. Oznacza to, że już w tym okresie rozwód nie był traktowany jako prosta formalność, ale wymagał wykazania konkretnych okoliczności uzasadniających jego orzeczenie.

Wprowadzenie tej ustawy miało daleko idące konsekwencje społeczne i prawne. Z jednej strony, dawało możliwość uwolnienia się od toksycznego lub nieszczęśliwego małżeństwa, chroniąc jednocześnie przed pochopnymi decyzjami poprzez wymóg udowodnienia winy. Z drugiej strony, proces ten bywał długotrwały i często generował konflikty między stronami. Kwestie takie jak alimenty czy podział majątku również były regulowane w ramach postępowania rozwodowego, co stanowiło kompleksowe podejście do ustania związku małżeńskiego. Analizując ten okres, widzimy, jak polskie prawo starało się zrównoważyć potrzebę ochrony instytucji małżeństwa z prawem jednostki do szczęścia i wolności.

Ustawodawstwo okresu PRL i jego wpływ na możliwość orzekania rozwodów

Od kiedy są rozwody w Polsce?
Od kiedy są rozwody w Polsce?
Okres Polski Ludowej przyniósł znaczące zmiany w podejściu do rozwodów, odzwierciedlając ideologiczne przemiany społeczne i polityczne tamtych czasów. Choć formalnie rozwody były dopuszczalne, ich orzekanie podlegało pewnym specyficznym uwarunkowaniom, które różniły się od rozwiązań stosowanych przed wojną czy też w późniejszych latach. Kodeks rodzinny i opiekuńczy z 1964 roku stanowił podstawę prawną dla postępowań rozwodowych w tym okresie.

Podstawową przesłanką do orzeczenia rozwodu, zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, było stwierdzenie zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego. Podobnie jak w poprzednich okresach, sąd musiał ocenić, czy ustały wszystkie trzy aspekty pożycia małżeńskiego: fizyczny, duchowy i gospodarczy. Jednakże, w praktyce orzeczniczej, nacisk kładziono również na politykę społeczną państwa, która miała na celu ochronę rodziny jako podstawowej komórki społecznej. W niektórych przypadkach, zwłaszcza gdy istniała możliwość pojednania małżonków lub gdy rozwód mógł negatywnie wpłynąć na dobro dzieci, sądy mogły odmówić jego orzeczenia.

Co ciekawe, w przeciwieństwie do wcześniejszych okresów, prawo PRL-u generalnie odchodziło od przypisywania winy za rozkład pożycia jako głównego kryterium orzeczenia rozwodu. Choć wina mogła być brana pod uwagę, główny nacisk położono na obiektywny fakt rozpadu więzi małżeńskiej. Taka zmiana podejścia miała na celu uproszczenie procedury i zmniejszenie ilości konfliktów w sądzie. Niemniej jednak, w praktyce, dowodzenie rozkładu pożycia nadal wymagało przedstawienia dowodów. Z perspektywy historycznej, okres ten pokazuje, jak system prawny starał się dostosować do zmieniającej się rzeczywistości społecznej i politycznej, jednocześnie próbując utrzymać pewne tradycyjne wartości.

Warto również wspomnieć o roli prokuratury w postępowaniach rozwodowych w tamtym okresie. Prokurator miał prawo wziąć udział w każdej sprawie rozwodowej, a jego celem było dbanie o interes społeczny oraz ochronę praw małoletnich dzieci. Jego obecność miała zapobiegać nadużyciom i zapewnić, że decyzja sądu będzie zgodna z dobrem społecznym. To była jedna z charakterystycznych cech procedury rozwodowej w PRL.

Znaczenie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z 1964 roku dla rozwodów

Kodeks rodzinny i opiekuńczy uchwalony w 1964 roku stanowił kamień milowy w polskim prawie rodzinnym, wprowadzając jednolite i kompleksowe regulacje dotyczące małżeństwa, rozwodów, separacji, a także praw i obowiązków rodzicielskich. Jego wejście w życie położyło kres fragmentarycznym przepisom, które obowiązywały w różnych częściach kraju po II wojnie światowej, tworząc spójny system prawny. Od kiedy są rozwody w Polsce, kluczowe znaczenie miało właśnie to unifikacyjne dzieło legislacyjne.

Podstawową zasadą regulującą możliwość orzeczenia rozwodu przez sąd, zgodnie z Kodeksem z 1964 roku, było stwierdzenie zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego. Oznaczało to, że sąd musiał ocenić, czy ustały wszystkie trzy filary wspólnego życia małżonków: więź duchowa (emocjonalna i intelektualna), więź fizyczna (intymna) oraz więź gospodarcza (wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego). Brak któregokolwiek z tych elementów, jeśli był trwały i całkowity, mógł stanowić podstawę do orzeczenia rozwodu.

Co istotne, Kodeks z 1964 roku znacznie ograniczył znaczenie przypisywania winy za rozkład pożycia. Choć sąd mógł brać pod uwagę okoliczności, które doprowadziły do rozpadu małżeństwa, nie było to już obligatoryjne. Główny nacisk położono na obiektywny fakt rozpadu więzi, a nie na udowadnianie winy jednego z małżonków. Ta zmiana miała na celu uproszczenie postępowania rozwodowego i zmniejszenie jego emocjonalnego ciężaru. Niemniej jednak, w przypadku orzekania rozwodu z winy jednego z małżonków, mogło to mieć wpływ na późniejsze ustalenia dotyczące alimentów.

Kodeks ten uregulował również kwestie związane z ochroną praw małoletnich dzieci w przypadku rozwodu rodziców. Sąd był zobowiązany do orzekania o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi, ustalania kontaktów rodziców z dziećmi oraz obowiązku alimentacyjnego. Te postanowienia miały na celu zapewnienie stabilności i dobrostanu dzieci pomimo rozpadu rodziny. Z perspektywy lat, Kodeks rodzinny i opiekuńczy z 1964 roku był kluczowym aktem prawnym, który ukształtował współczesne polskie prawo rozwodowe i od tamtej pory stanowił bazę do dalszych nowelizacji.

Obecny stan prawny w Polsce od kiedy można brać rozwody

Odpowiadając na pytanie, od kiedy są rozwody w Polsce w sensie możliwości ich orzekania, należy podkreślić, że instytucja ta jest obecna w polskim porządku prawnym od wielu lat, ewoluując na przestrzeni wieków. Współczesne przepisy dotyczące rozwodów są regulowane przede wszystkim przez Kodeks rodzinny i opiekuńczy z 1964 roku, który przeszedł szereg nowelizacji, dostosowujących go do zmieniających się realiów społecznych i prawnych. Główną przesłanką do orzeczenia rozwodu przez polski sąd jest nadal stwierdzenie zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego.

Oznacza to, że aby sąd mógł orzec rozwód, musi stwierdzić, iż ustały wszystkie trzy podstawowe więzi łączące małżonków: duchowa, fizyczna i gospodarcza, a rozkład ten jest trwały i nieodwracalny. Sąd, rozpatrując sprawę rozwodową, musi brać pod uwagę przede wszystkim dobro wspólnych małoletnich dzieci. W sytuacji, gdy sąd stwierdzi możliwość pojednania małżonków lub gdy orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, może odmówić jego orzeczenia. Niemniej jednak, jeśli rozkład pożycia jest całkowity i trwały, odmowa orzeczenia rozwodu zazwyczaj nie wchodzi w grę.

Obecnie w polskim prawie rozwodowym istnieją dwa tryby orzekania o rozwodzie: rozwód z orzekaniem o winie oraz rozwód bez orzekania o winie. W pierwszym przypadku sąd ustala, który z małżonków ponosi wyłączną winę za rozkład pożycia. Orzeczenie o winie może mieć istotne konsekwencje, zwłaszcza w zakresie obowiązku alimentacyjnego na rzecz małżonka. Z kolei rozwód bez orzekania o winie jest możliwy, gdy oboje małżonkowie zgodnie oświadczą, że nie chcą ustalania winy, lub gdy sąd uzna, że żaden z małżonków nie ponosi wyłącznej winy. Taki tryb jest zazwyczaj szybszy i mniej obciążający emocjonalnie dla stron.

Procedura rozwodowa rozpoczyna się od złożenia pozwu rozwodowego w sądzie okręgowym właściwym ze względu na ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków, jeśli jedno z nich nadal tam przebywa, lub ze względu na miejsce zamieszkania pozwanego. Następnie sąd wyznacza rozprawę, na której przesłuchuje strony i świadków, a po zebraniu materiału dowodowego wydaje wyrok. Ważne jest, aby pamiętać, że w sprawach rozwodowych z udziałem małoletnich dzieci, sąd zawsze orzeka o władzy rodzicielskiej, kontaktach z dziećmi oraz alimentach na ich rzecz.

Kluczowe zmiany w prawie rozwodowym po 1989 roku i ich znaczenie

Po transformacji ustrojowej w 1989 roku polskie prawo rodzinne, w tym przepisy dotyczące rozwodów, przeszło szereg istotnych zmian, które miały na celu dostosowanie systemu prawnego do nowych realiów społecznych i demokratycznych. Okres po upadku komunizmu charakteryzował się większym naciskiem na prawa jednostki, autonomię woli stron oraz liberalizację procedur. Od kiedy są rozwody w Polsce, te zmiany po 1989 roku miały znaczący wpływ na dostępność i sposób orzekania o ustaniu małżeństwa.

Jedną z najważniejszych zmian było ułatwienie procedury rozwodowej w pewnych aspektach. Choć nadal podstawową przesłanką pozostaje zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego, większy nacisk położono na możliwość rozwodu za porozumieniem stron, bez konieczności udowadniania winy. Wprowadzenie możliwości orzeczenia rozwodu bez orzekania o winie, jeśli oboje małżonkowie tego sobie życzą i sąd uzna, że nie będzie to sprzeczne z dobrem dzieci, znacznie przyspieszyło postępowanie i zmniejszyło jego emocjonalny ciężar. Jest to kluczowa różnica w porównaniu do systemu z czasów PRL.

Kolejnym ważnym aspektem jest zwiększone znaczenie autonomii woli stron w kształtowaniu ustaleń dotyczących dzieci i majątku. Choć sąd nadal sprawuje kontrolę nad tymi ustaleniami, zwłaszcza w kontekście dobra małoletnich, to ugody zawierane przez małżonków zyskują na znaczeniu. Obejmuje to ustalenia dotyczące wykonywania władzy rodzicielskiej, kontaktów z dziećmi oraz podziału majątku wspólnego. Wprowadzenie instytucji mediacji jako alternatywnego sposobu rozwiązywania sporów rodzinnych również wpisuje się w ten trend.

Zmiany te odzwierciedlają ewolucję społeczeństwa, w którym coraz większą wagę przywiązuje się do indywidualnych wyborów i możliwości rozwiązania problemów w sposób polubowny. Z perspektywy prawnej, te nowelizacje miały na celu uczynienie procesu rozwodowego bardziej efektywnym, mniej konfliktowym i lepiej dostosowanym do potrzeb współczesnych rodzin. Dostęp do rozwodów, choć zawsze wymaga spełnienia określonych przesłanek prawnych, stał się bardziej elastyczny i skoncentrowany na realnych potrzebach stron.

Jakie są obecne przesłanki do orzeczenia rozwodu w Polsce

Aby sąd w Polsce mógł orzec rozwód, musi zostać spełniona fundamentalna przesłanka, określona w artykule 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Przesłanka ta stanowi, że „jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać orzeczenia rozwodu”. To właśnie ta zasada stanowi podstawę prawną dla wszystkich postępowań rozwodowych w kraju, niezależnie od tego, kiedy formalnie instytucja rozwodu została wprowadzona. Zrozumienie tej kluczowej przesłanki jest niezbędne dla każdego, kto rozważa zakończenie małżeństwa.

Zupełny rozkład pożycia oznacza ustanie wszystkich trzech więzi, które tworzą istotę małżeństwa: więzi duchowej, fizycznej i gospodarczej. Więź duchowa to sferę uczuć, emocji, wzajemnego szacunku i wsparcia. Więź fizyczna odnosi się do intymności i współżycia małżeńskiego. Więź gospodarcza to wspólne prowadzenie gospodarstwa domowego, wspólne zarządzanie finansami i poczucie wspólnoty życiowej. Brak choćby jednej z tych więzi nie musi od razu oznaczać zupełnego rozkładu, ale kiedy wszystkie trzy ustają, mamy do czynienia z sytuacją, która może uzasadniać rozwód.

Trwałość rozkładu pożycia oznacza, że ustanie więzi małżeńskich jest nieodwracalne. Sąd musi ocenić, czy istnieją jakiekolwiek szanse na pojednanie małżonków. Jeżeli rozkład jest jedynie chwilowy, spowodowany np. trudnościami w pracy, chorobą czy kryzysem emocjonalnym, ale istnieje perspektywa jego przezwyciężenia, sąd może odmówić orzeczenia rozwodu. Ciężar udowodnienia trwałości rozkładu spoczywa zazwyczaj na stronie wnoszącej pozew o rozwód.

Dodatkowo, polskie prawo przewiduje dwie sytuacje, w których sąd może odmówić orzeczenia rozwodu, nawet jeśli występuje zupełny i trwały rozkład pożycia. Po pierwsze, gdyby wskutek orzeczenia rozwodu miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków. Sąd zawsze priorytetowo traktuje interes dzieci, dlatego ocenia, czy rozwód nie zagrozi ich rozwojowi psychicznemu i fizycznemu. Po drugie, sąd może odmówić rozwodu, gdyby orzeczenie go było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Jest to klauzula generalna, stosowana w szczególnych, wyjątkowych sytuacjach, gdy orzeczenie rozwodu byłoby rażąco niesprawiedliwe lub naruszałoby podstawowe normy moralne.

Procedura rozwodowa w Polsce jak krok po kroku ubiegać się o rozwód

Procedura rozwodowa w Polsce, od kiedy są rozwody dostępne, opiera się na ściśle określonych krokach prawnych, mających na celu sprawiedliwe i uporządkowane zakończenie małżeństwa. Proces ten rozpoczyna się od złożenia pozwu rozwodowego, który jest pierwszym oficjalnym dokumentem inicjującym postępowanie sądowe. Pozew ten należy złożyć w sądzie okręgowym właściwym ze względu na ostatnie wspólne miejsce zamieszkania małżonków, pod warunkiem, że jedno z nich nadal tam przebywa. Jeśli takie miejsce nie istnieje, właściwy jest sąd rejonowy, w którego okręgu pozwany ma miejsce zamieszkania.

Pozew rozwodowy musi zawierać szereg niezbędnych elementów. Przede wszystkim musi być w nim wskazane, kto jest stroną powodową (wnoszącą pozew) i pozwaną. Należy również dokładnie opisać stan faktyczny, w tym datę zawarcia małżeństwa, dane małżonków, informacje o posiadanych wspólnych małoletnich dzieciach oraz o tym, czy między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia. W pozwie należy również jednoznacznie sformułować żądanie orzeczenia rozwodu. W zależności od woli stron, można również zawrzeć w pozwie żądania dotyczące orzeczenia o:

  • winie za rozkład pożycia,
  • władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi,
  • kontaktach rodziców z dziećmi,
  • alimentach na rzecz dzieci,
  • alimentach na rzecz jednego z małżonków,
  • podziale majątku wspólnego (choć często jest to odrębne postępowanie).

Po złożeniu pozwu sąd dokonuje jego analizy pod kątem formalnym. Jeśli pozew spełnia wszystkie wymogi, sąd doręcza jego odpis pozwanemu, który ma następnie możliwość złożenia odpowiedzi na pozew, w której może przedstawić swoje stanowisko i ewentualne własne żądania. Następnie sąd wyznacza termin pierwszej rozprawy. Na rozprawie sąd wysłuchuje stanowisk obu stron, przesłuchuje strony i świadków, którzy zostali powołani, oraz analizuje zebrany materiał dowodowy. W zależności od skomplikowania sprawy i liczby dowodów, może odbyć się kilka rozpraw.

Jeśli strony dojdą do porozumienia w kwestiach dotyczących dzieci i majątku, mogą złożyć zgodne oświadczenie przed sądem, co może skrócić postępowanie. W przypadku braku porozumienia, sąd samodzielnie rozstrzygnie wszelkie sporne kwestie w wyroku rozwodowym. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i wysłuchaniu stron, sąd wydaje wyrok. Wyrok rozwodowy staje się prawomocny po upływie terminu na jego zaskarżenie (apelację) lub po rozpatrzeniu apelacji przez sąd wyższej instancji. Prawomocny wyrok rozwodowy jest dokumentem potwierdzającym ustanie małżeństwa.

Znaczenie orzeczenia o winie w procesie rozwodowym w Polsce

Kwestia orzeczenia o winie w procesie rozwodowym jest jednym z najbardziej dyskutowanych i emocjonalnie obciążających aspektów postępowania, który ewoluował na przestrzeni lat. Od kiedy są rozwody w Polsce, prawo starało się znaleźć równowagę między potrzebą ochrony instytucji małżeństwa a prawem jednostki do uwolnienia się od nieudanego związku. Obecnie polskie prawo przewiduje dwie ścieżki: rozwód z orzekaniem o winie oraz rozwód bez orzekania o winie.

Wybór ścieżki z orzekaniem o winie oznacza, że sąd będzie badał, który z małżonków ponosi wyłączną winę za rozkład pożycia. Wina ta musi być udowodniona, a sąd ocenia, czy działania lub zaniechania jednego z małżonków doprowadziły do nieodwracalnego rozpadu więzi małżeńskiej. Najczęściej spotykane przyczyny orzekania o winie to cudzołóstwo, alkoholizm, przemoc fizyczna lub psychiczna, nałogowe hazardzistwo, zdrada emocjonalna czy długotrwałe opuszczenie rodziny bez uzasadnionej przyczyny. Udowodnienie winy drugiego małżonka może mieć istotne konsekwencje prawne.

Najważniejszą konsekwencją orzeczenia o wyłącznej winie jednego z małżonków jest możliwość żądania przez małżonka niewinnego od małżonka winnego zasądzenia alimentów. Art. 60 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego stanowi, że jeżeli orzeczenie rozwodu nastąpiło z wyłącznej winy jednego z małżonków, a rozwód pociąga za sobą istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego, sąd może orzec o obowiązku dostarczania przez małżonka winnego środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom małżonka niewinnego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym małżonka winnego. Bez wyłącznej winy orzeczenie alimentów na rzecz małżonka jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach.

Z drugiej strony, decyzja o rozwodzie bez orzekania o winie, choć często szybsza i mniej stresująca, zamyka drogę do dochodzenia alimentów od byłego małżonka na podstawie jego winy. W tym trybie oboje małżonkowie składają oświadczenie o braku chęci ustalania winy, a sąd ogranicza się do stwierdzenia zupełnego i trwałego rozkładu pożycia. Małżonek może nadal żądać alimentów, ale musi wówczas wykazać, że jego sytuacja materialna uległa istotnemu pogorszeniu w związku z rozwodem, niezależnie od winy byłego współmałżonka (art. 60 § 1 KRO). Wybór między tymi dwoma trybami zależy od indywidualnej sytuacji małżonków, ich celów oraz gotowości do konfrontacji.

Ochrona praw dzieci w sprawach rozwodowych jakie są zasady

W polskim prawie rozwodowym, od kiedy są rozwody, priorytetem jest ochrona praw i dobra wspólnych małoletnich dzieci. Sąd, rozpatrując każdą sprawę rozwodową, której stronami są rodzice posiadający dzieci poniżej 18. roku życia, ma obowiązek rozstrzygnąć kilka kluczowych kwestii związanych z ich dalszym losem. Nadrzędną zasadą jest tu dobro dziecka, które musi być brane pod uwagę we wszystkich decyzjach dotyczących jego opieki i wychowania.

Podstawowym obowiązkiem sądu jest orzeczenie o władzy rodzicielskiej nad wspólnymi małoletnimi dziećmi. Sąd może zdecydować o:

  • powierzeniu wykonywania władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, z jednoczesnym ograniczeniem władzy drugiego rodzica do określonych praw i obowiązków,
  • łączeniu władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom, co oznacza, że będą oni wspólnie podejmować kluczowe decyzje dotyczące dziecka,
  • zawieszeniu władzy rodzicielskiej, w szczególnych przypadkach, gdy dalsze jej wykonywanie przez rodzica jest niemożliwe lub szkodliwe dla dziecka.

Kolejnym ważnym elementem jest ustalenie sposobu kontaktów rodziców z dziećmi. Sąd określa, w jakie dni i w jakich godzinach rodzic, który nie mieszka na stałe z dzieckiem, może się z nim spotykać. Celem jest zapewnienie dziecku stałego kontaktu z obojgiem rodziców, o ile jest to zgodne z jego dobrem. W przypadkach, gdy kontakty z jednym z rodziców mogłyby zagrażać dziecku, sąd może je ograniczyć, zawiesić, a nawet całkowicie pozbawić rodzica prawa do kontaktów.

Nie można zapomnieć o obowiązku alimentacyjnym. Rodzice mają obowiązek przyczyniać się do zaspokajania potrzeb materialnych swoich dzieci. Sąd, orzekając rozwód, ustala wysokość alimentów, biorąc pod uwagę usprawiedliwione potrzeby dziecka oraz zarobkowe i majątkowe możliwości obojga rodziców. Obowiązek alimentacyjny trwa do momentu, gdy dziecko będzie w stanie samodzielnie się utrzymać, co zazwyczaj ma miejsce po osiągnięciu pełnoletności, ale może być przedłużony w uzasadnionych przypadkach (np. gdy dziecko kontynuuje naukę).

Warto podkreślić, że w sprawach rozwodowych z udziałem małoletnich dzieci, sąd może zarządzić przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego (np. psychologa dziecięcego), aby uzyskać profesjonalną ocenę sytuacji dziecka i jego potrzeb. Niezależnie od tego, czy strony są zgodne co do kwestii dzieci, sąd zawsze dokonuje samodzielnej oceny, czy proponowane rozwiązania są zgodne z dobrem małoletnich.

„`